لرزش گیربکس خودرو میتواند ناشی از عوامل متعددی باشد و معمولاً به عنوان یک نشانه هشدار دهنده برای مشکلات بزرگتر در سیستم انتقال قدرت خودرو شناخته میشود. علت لرزش گیربکس هنگام رانندگی چیست؟ در مقاله گیـــربکس پـــلاس به بررسی علتهای مختلف لرزش گیربکس خودرو هنگام رانندگی پرداخته و روشهای شناسایی و رفع آنها را مورد بحث قرار خواهیم داد.
۱. فرسودگی یا خرابی قطعات داخلی گیربکس
گیربکس یا جعبهدنده یکی از قطعات مهم و پیچیده خودرو است که با هماهنگ کردن سرعت و قدرت موتور، حرکت بهینهای را فراهم میکند. در داخل گیربکس، قطعاتی مانند دندهها، بوشها، و بلبرینگها وجود دارند که در اثر استفاده مداوم و افزایش عمر خودرو، دچار فرسودگی میشوند. این فرسودگی و خرابی میتواند منجر به ناهماهنگی بین قطعات و ایجاد لرزشهای غیرطبیعی در گیربکس شود. این مشکل اغلب در گیربکسهای دستی و اتوماتیک رخ میدهد و معمولاً در سرعتهای بالاتر یا هنگام تغییر دنده بیشتر محسوس است.
۲. کاهش یا آلودگی روغن گیربکس
روغن گیربکس نقش حیاتی در عملکرد صحیح و روان گیربکس دارد. این روغن به عنوان یک روانکننده عمل میکند و از سایش و خرابی قطعات داخلی جلوگیری میکند. اگر سطح روغن گیربکس کاهش یابد یا کیفیت آن به دلیل آلودگی و کثیفی افت کند، گیربکس نمیتواند به درستی کار کند و در نتیجه ممکن است لرزشهایی در حین رانندگی ایجاد شود. همچنین، آلودگی روغن گیربکس میتواند به ایجاد اصطکاک بیشتر بین قطعات داخلی منجر شود و این نیز سبب ایجاد لرزش میگردد.
۳. خرابی دسته موتور و دسته گیربکس
دسته موتور و دسته گیربکس از جمله قطعات مهمی هستند که گیربکس و موتور خودرو را در جای خود محکم نگه میدارند. اگر این قطعات به هر دلیلی دچار خرابی یا پارگی شوند، گیربکس دیگر نمیتواند به درستی در جای خود ثابت بماند و به خصوص هنگام تغییر دنده یا افزایش سرعت، لرزشهایی ایجاد میشود. خرابی دسته موتور و دسته گیربکس معمولاً با صداهای غیرعادی و لرزشهای زیاد همراه است و این مشکل باید در اسرع وقت برطرف شود، زیرا ادامه رانندگی با این وضعیت ممکن است به گیربکس و سایر قطعات آسیب بزند.
۴. عدم تعادل یا خرابی پلوسها
پلوسها یا محورهای انتقال نیرو از گیربکس به چرخها متصل میشوند و در فرایند انتقال قدرت نقشی اساسی دارند. اگر پلوسها دچار عدم تعادل، خمشدگی یا خرابی شوند، لرزشهایی در گیربکس و کل خودرو به وجود میآید. این لرزشها معمولاً هنگام شتابگیری بیشتر حس میشوند و ممکن است به تدریج تشدید شوند. در صورتی که پلوسها دچار مشکل شوند، توصیه میشود که هر چه سریعتر توسط مکانیک بررسی و تعمیر شوند، زیرا خرابی این قطعات میتواند هزینههای تعمیر بیشتری را به دنبال داشته باشد.
۵. خرابی سیستم کلاچ (در گیربکسهای دستی)
در خودروهای دارای گیربکس دستی، سیستم کلاچ برای قطع و وصل کردن انتقال قدرت از موتور به گیربکس به کار میرود. اگر صفحه کلاچ، دیسک، یا بلبرینگ کلاچ دچار خرابی یا فرسودگی شوند، عملکرد گیربکس تحت تأثیر قرار گرفته و به ویژه در هنگام تعویض دنده، لرزشهایی در گیربکس احساس میشود. یکی از نشانههای خرابی کلاچ، عدم نرمی در تعویض دنده و احساس لرزش هنگام گرفتن کلاچ است، که میتوانید با تعمیر گیربکس این مشکل را برطرف کنید.
۶. مشکلات سیستم تعلیق و بلبرینگهای چرخها
سیستم تعلیق و بلبرینگهای چرخ نیز نقش مهمی در کاهش لرزشهای ناشی از سطح جاده و انتقال آن به سایر بخشهای خودرو دارند. اگر بلبرینگها یا دیگر قطعات سیستم تعلیق دچار خرابی شوند، ممکن است لرزشها به گیربکس و سیستم انتقال نیرو منتقل شوند و باعث ایجاد لرزشهایی در گیربکس شوند. این مشکل اغلب در سرعتهای بالاتر و هنگام رانندگی در جادههای ناهموار بیشتر نمایان میشود.
۷. نصب نامناسب قطعات گیربکس
در برخی موارد، نصب نامناسب و نادرست قطعات گیربکس پس از تعمیرات میتواند منجر به ایجاد لرزشهای غیرطبیعی در گیربکس شود. به عنوان مثال، اگر گیربکس به درستی در جای خود قرار نگیرد یا قطعاتی مانند بلبرینگها و دندهها با دقت و همتراز نصب نشوند، گیربکس نمیتواند عملکرد صحیحی داشته باشد و به تدریج دچار لرزش میشود.
۸. خرابی یا عدم تعادل لاستیکها
لاستیکها به عنوان بخشی از سیستم تعلیق و انتقال قدرت خودرو، میتوانند در صورت خرابی یا عدم تعادل، لرزشهایی در گیربکس و سایر بخشهای خودرو ایجاد کنند. اگر لاستیکها به درستی تنظیم و تراز نشده باشند یا آج آنها ساییده شده باشد، لرزشهایی در کل خودرو از جمله گیربکس احساس میشود. این مشکل معمولاً با بالانس کردن لاستیکها و در صورت لزوم تعویض آنها حل میشود.
۹. خرابی سیستمهای الکترونیکی و سنسورها (در گیربکسهای اتوماتیک)
در گیربکسهای اتوماتیک، سیستمهای الکترونیکی و سنسورها نقشی حیاتی در عملکرد صحیح گیربکس دارند. اگر یکی از سنسورها دچار مشکل شود یا کامپیوتر مرکزی خودرو نتواند به درستی اطلاعات را پردازش کند، گیربکس ممکن است به درستی کار نکند و در نتیجه، لرزشهایی در گیربکس احساس شود. برای شناسایی این مشکلات معمولاً نیاز به دستگاههای تشخیصی است که بتوانند کدهای خطا را شناسایی و مشکل را مشخص کنند.
نتیجه گیری
لرزش گیربکس در حین رانندگی میتواند به دلایل متعددی رخ دهد و در اغلب موارد، نادیده گرفتن این مشکل ممکن است به آسیبهای بزرگتر و هزینهبرتری منجر شود. از فرسودگی و خرابی قطعات داخلی گرفته تا مشکلات مربوط به کلاچ، پلوسها، لاستیکها و سیستم تعلیق، همه میتوانند به عنوان دلایل احتمالی لرزش گیربکس مطرح باشند. برای جلوگیری از این مشکلات و افزایش عمر گیربکس و سایر قطعات خودرو، توصیه میشود که در صورت بروز هرگونه لرزش یا علائم غیرعادی در گیربکس، خودرو توسط مکانیک ماهر بررسی شود و در صورت نیاز تعمیرات لازم انجام شود.