خودروی جک J5 از جمله مدلهای محبوب در بازار ایران به شمار میرود که به دلیل عملکرد نرم گیربکس و راندمان قابلقبول، توجه بسیاری از رانندگان را جلب کرده است. با این حال، گیربکس اتوماتیک این خودرو در صورت بیتوجهی به سرویسهای دورهای ممکن است دچار مشکلاتی مانند تعویض ناقص دنده، ضربه هنگام تعویض یا افت شتاب شود. یکی از مهمترین مراحل نگهداری و سرویس گیربکس، تعویض فیلتر گیربکس است. فیلتر نقشی اساسی در تصفیه روغن گیربکس دارد و در صورت تعویض نکردن بهموقع، میتواند موجب آسیبهای جدی به کل سیستم شود. در این مقاله از گیربکس پلاس به زمان مناسب تعویض، نشانههای خرابی فیلتر و نکات مهم مربوط به آن پرداخته میشود.
تعویض فیلتر گیربکس جک J5 چه نقشی دارد؟
فیلتر گیربکس، مانند قلب سیستم روغنکاری گیربکس عمل میکند. این قطعه مانع ورود ذرات فلزی، گرد و غبار یا لایههای ناشی از سایش دندهها به مسیر روغن میشود. در گیربکسهای اتوماتیک جک J5، روغن نهتنها برای روانکاری بلکه برای انتقال نیرو هم استفاده میشود. بنابراین تمیزی آن بسیار حیاتی است. اگر فیلتر مسدود شود، جریان روغن کاهش یافته و فشار روغن پایین میآید، در نتیجه عملکرد گیربکس مختل میشود. در واقع، فیلتر تمیز به معنای تعویض دنده نرم، کاهش استهلاک و افزایش طول عمر گیربکس است.
زمان استاندارد تعویض فیلتر گیربکس جک J5
بر اساس توصیهی کارخانه سازنده و تجربه تعمیرکاران تخصصی، زمان تعویض فیلتر گیربکس جک J5 هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر است. اگر رانندگی شما بیشتر در ترافیک، مسیرهای کوهستانی یا مناطق گرم انجام میشود، بهتر است فیلتر را زودتر و در حدود هر ۳۵ هزار کیلومتر تعویض کنید. همچنین هنگام هر بار تعویض روغن گیربکس، حتماً وضعیت فیلتر بررسی شود. در صورتی که فیلتر بیش از حد تیره یا با براده فلز پوشیده شده باشد، نشاندهندهی نیاز فوری به تعویض است.
رابطه بین روغن و فیلتر گیربکس
روغن و فیلتر گیربکس رابطهای مستقیم دارند. هرچقدر روغن آلودهتر باشد، فیلتر زودتر کثیف میشود. به همین دلیل توصیه میشود هر بار که فیلتر را تعویض میکنید، روغن گیربکس جدید و باکیفیت بریزید. برای جک J5 معمولاً از روغن مخصوص ATF SP-IV استفاده میشود که تحمل دمای بالا و روانی مناسب دارد. استفاده از روغن تقلبی یا نامناسب، حتی با فیلتر جدید، باعث افت عملکرد گیربکس میشود.
علائم خرابی یا گرفتگی فیلتر گیربکس
وقتی فیلتر گیربکس کثیف یا مسدود میشود، معمولاً علائم مشخصی ظاهر میشود که نباید نادیده گرفته شوند. برخی از مهمترین نشانهها عبارتاند از:
- تعویض دندهها با تأخیر یا ضربه همراه است
- افزایش ناگهانی دمای گیربکس یا داغ شدن خودرو
- صداهای غیرعادی مانند زوزه یا تقتق در هنگام حرکت
- کاهش شتاب خودرو
- روشن شدن چراغ هشدار گیربکس روی داشبورد
اگر یکی از این علائم را مشاهده کردید، مراجعه سریع به تعمیرکار متخصص گیربکس جک J5 ضروری است.
فیلتر داخلی یا خارجی؟ تفاوت در جک J5
در برخی خودروها، فیلتر گیربکس بیرونی است و بهراحتی تعویض میشود. اما در جک J5، فیلتر داخلی است و برای دسترسی به آن باید کارتر گیربکس باز شود. این موضوع باعث میشود تعویض آن به مهارت فنی بیشتری نیاز داشته باشد. توصیه میشود از قطعات اصلی استفاده کنید تا عملکرد سیستم انتقال قدرت دچار اختلال نشود. فیلترهای غیراصلی معمولاً کیفیت تصفیه پایینتری دارند و زودتر خراب میشوند.
تعویض فیلتر گیربکس و ریست ECU
پس از تعویض فیلتر و روغن گیربکس، انجام ریست ECU گیربکس پیشنهاد میشود. این کار کمک میکند تا کامپیوتر خودرو دوباره پارامترهای جدید فشار روغن و دمای کارکرد را تنظیم کند. با این روش، تعویض دندهها سریعتر و نرمتر انجام میشود و احتمال بروز خطای گیربکس کاهش مییابد. ریست ECU را معمولاً تعمیرکاران با دستگاه دیاگ انجام میدهند.
نکات مهم هنگام تعویض فیلتر
- همیشه از فیلتر و واشر کارتر اصلی استفاده کنید
- پیچهای کارتر را با گشتاور استاندارد ببندید
- پس از بستن کارتر، سطح روغن را در حالت گرم و روشن بودن خودرو بررسی کنید
- از شستشوی گیربکس با مواد نامرغوب خودداری کنید
- در صورت وجود نشتی، قبل از پر کردن روغن جدید، آن را برطرف کنید
سوالات متداول
❓ هر چند وقت یکبار باید فیلتر گیربکس جک J5 را بررسی کنم؟
بهتر است هر ۲۰ هزار کیلومتر فیلتر و روغن بررسی شوند، حتی اگر نیاز به تعویض کامل نداشته باشند.
❓ اگر فیلتر دیر تعویض شود چه اتفاقی میافتد؟
گیربکس داغ میکند، فشار روغن پایین میآید و در نهایت ممکن است نیاز به تعمیر کامل پیدا کند.
❓ آیا میتوانم فیلتر را تمیز و دوباره استفاده کنم؟
خیر. فیلترهای گیربکس اتوماتیک جک J5 قابل شستوشو نیستند و باید تعویض شوند.
❓ آیا استفاده از روغن بیکیفیت روی فیلتر تأثیر دارد؟
بله، روغن بیکیفیت باعث گرفتگی زودهنگام فیلتر و کاهش عمر گیربکس میشود.
نتیجهگیری
تعویض بهموقع فیلتر گیربکس جک J5 یکی از مهمترین اقدامات نگهداری خودرو است که نقش مستقیم در سلامت و دوام گیربکس دارد. فیلتر تمیز مانع از ورود آلودگیها به سامانهی انتقال قدرت شده و موجب عملکرد نرمتر، کاهش استهلاک و افزایش طول عمر گیربکس میشود. در صورت مشاهدهی علائمی مانند ضربه در تعویض دنده، کاهش شتاب یا صدای غیرعادی، بررسی و در صورت نیاز، تعویض فیلتر باید در اولویت قرار گیرد. مراجعه به تعمیرگاههای تخصصی جک و استفاده از قطعات اصلی، بهترین راه برای حفظ عملکرد پایدار گیربکس این خودرو است.