صدای خرخر هنگام گاز دادن خودرو از آن صداهایی است که هر رانندهای ممکن است روزی با آن روبهرو شود. این صدا معمولاً به شکل لرزشی خفیف یا نالهای ممتد از جلو یا زیر خودرو شنیده میشود و اغلب نشاندهنده وجود مشکلی در یکی از بخشهای فنی است. گاهی علت آن ساده است، مثل گرفتگی فیلتر هوا، و گاهی نشانه ایرادی جدی در موتور یا اگزوز. شناخت دقیق دلیل این صدا به شما کمک میکند از آسیبهای بزرگتر و هزینههای سنگین جلوگیری کنید. در این مقاله از گیربکس پلاس مهمترین دلایل خرخر خودرو و راههای شناسایی و رفع آن را بررسی میکنیم.
خرخر هنگام گاز دادن خودرو به دلیل گرفتگی فیلتر هوا
یکی از شایعترین دلایل ایجاد صدای خرخر هنگام گاز دادن خودرو، گرفتگی یا آلودگی فیلتر هوا است. زمانی که فیلتر هوا نتواند مقدار کافی اکسیژن به موتور برساند، احتراق بهصورت ناقص انجام میشود و موتور در دور پایین صدایی مشابه خرخر ایجاد میکند. بسیاری از رانندگان این صدا را با خرابی اگزوز اشتباه میگیرند در حالی که کافی است فیلتر هوا را بررسی و در صورت سیاه بودن یا آلودگی زیاد تعویض کنند. معمولاً توصیه میشود فیلتر هوا هر ده هزار کیلومتر یکبار عوض شود تا موتور بتواند بهراحتی نفس بکشد و راندمان احتراق بالا بماند.
خرخر خودرو ناشی از مشکل سیستم اگزوز
اگر هنگام گاز دادن صدای خرخر از زیر خودرو شنیده شود، احتمالاً اگزوز یا منیفولد خروجی دچار نشتی شده است. در این حالت گازهای خروجی قبل از رسیدن به صداخفهکن از محل شکستگی یا زنگزدگی خارج میشوند و صدایی بم و خفه ایجاد میکنند. این صدا معمولاً در زمان فشار دادن پدال گاز شدیدتر و هنگام رها کردن آن کمتر میشود. اگر بوی دود وارد کابین شود یا زیر خودرو آثار سیاهی دیده شود، احتمال نشتی بالاست و باید سریعاً به تعمیرکار اگزوز مراجعه کرد. ادامه رانندگی در چنین شرایطی میتواند خطرناک باشد چون گازهای خروجی ممکن است وارد فضای داخلی خودرو شوند.
خرخر موتور ناشی از خرابی سنسور اکسیژن یا منیفولد
در خودروهای امروزی که سیستم انژکتوری و ECU دارند، سنسور اکسیژن نقش مهمی در تنظیم میزان سوخت و هوا ایفا میکند. اگر این سنسور دچار خرابی شود، کامپیوتر خودرو دادههای اشتباهی دریافت میکند و تزریق سوخت نادرست انجام میشود. نتیجهی این اختلال، احتراق ناقص و صدای خرخر هنگام گاز دادن است. علاوه بر این صدا، معمولاً مصرف سوخت نیز افزایش پیدا میکند و چراغ چک روی صفحهنمایش روشن میشود. در این شرایط باید خودرو با دستگاه دیاگ بررسی شود تا وضعیت سنسور مشخص شود و در صورت نیاز تعویض گردد.
خرابی مبدل کاتالیزور و صدای خرخر در ماشین
مبدل کاتالیزور یا همان کاتالیست قطعهای است که گازهای آلاینده را به بخارات بیخطر تبدیل میکند. اما اگر این قطعه به مرور زمان مسدود یا آسیبدیده شود، گازهای خروجی به سختی از اگزوز عبور میکنند و فشار زیادی به موتور وارد میشود. در نتیجه صدای خرخر یا خفگی از موتور به گوش میرسد و حتی ممکن است شتاب خودرو کاهش یابد. کاتالیزورهای فرسوده معمولاً نیاز به تعویض دارند و تمیز کردن موقت آن فقط برای زمان کوتاهی مشکل را کاهش میدهد. بیتوجهی به این موضوع میتواند به سوپاپها و مانیفولد اگزوز آسیب بزند.
خرخر ناشی از احتراق ناقص در سیلندرها
یکی از دلایل مهم دیگر صدای خرخر، احتراق ناقص در سیلندرهاست. وقتی شمعها یا وایرها عملکرد درستی نداشته باشند، ترکیب سوخت و هوا بهطور کامل نمیسوزد و باعث ایجاد لرزش و صدای ناهنجار میشود. این حالت معمولاً همراه با کم شدن قدرت موتور و افزایش مصرف سوخت است. در چنین مواردی باید شمعها بازبینی و در صورت فرسودگی تعویض شوند. همچنین تمیز کردن انژکتورها و بررسی لقی سوپاپها میتواند تأثیر زیادی در رفع این مشکل داشته باشد. اگر موتور در حالت درجا هم لرزش دارد، احتمال وجود احتراق ناقص بالاست.
تأثیر روغن موتور بر صدای خرخر خودرو
روغن موتور علاوه بر روانکاری، وظیفه خنککردن و جلوگیری از اصطکاک را هم دارد. زمانی که روغن موتور کهنه، بیکیفیت یا بیش از حد رقیق باشد، قطعات داخلی بهخوبی روان نمیشوند و اصطکاک بالا باعث ایجاد صدای خرخر میشود. اگر این صدا در زمان استارت سرد بیشتر است، ممکن است موتور در آغاز کار بدون روانکاری کافی کار کند. برای جلوگیری از این مشکل باید روغن موتور متناسب با نوع خودرو و شرایط آبوهوایی انتخاب شود و در فواصل منظم تعویض گردد. بررسی سطح روغن هر دو هفته یکبار نیز توصیه میشود.
صدای خرخر ناشی از گیربکس هنگام گاز دادن
گاهی منشأ خرخر هنگام گاز دادن خودرو نه از موتور بلکه از گیربکس است. در گیربکسهای اتوماتیک اگر روغن گیربکس کم یا آلوده باشد، پمپ داخلی آن بهدرستی کار نمیکند و صدای خرخر یا زوزه شنیده میشود. این صدا هنگام تعویض دندهها یا افزایش دور موتور واضحتر است. در چنین مواردی باید سطح و رنگ روغن گیربکس بررسی شود. اگر رنگ آن تیره یا بوی سوختگی دارد، زمان تعویضش فرارسیده است. بیتوجهی به این موضوع ممکن است باعث آسیب جدی به اویل پمپ و دندهها شود.
جمعبندی و نتیجهگیری
صدای خرخر هنگام گاز دادن خودرو یکی از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود. این صدا میتواند ناشی از عوامل سادهای مانند کثیفی فیلتر هوا یا مشکلات پیچیدهتری مانند خرابی کاتالیزور یا گیربکس باشد. برای یافتن منبع دقیق صدا، گوش دادن دقیق به محل خروج آن و بررسی همزمان عملکرد موتور بسیار اهمیت دارد. بهترین روش پیشگیری، انجام سرویسهای دورهای، استفاده از روغن و فیلتر باکیفیت و توجه به علائم اولیه است. اگر پس از بررسیهای اولیه صدا همچنان باقی ماند، مراجعه به مکانیک متخصص بهترین تصمیم است، زیرا ادامه رانندگی با این وضعیت ممکن است به بخشهای مهمی از خودرو آسیب بزند و هزینههای سنگینی بههمراه داشته باشد.